Leszno Górne

Leszno Górne, wieś w [Województwo lubuskie|województwie lubuskim]], w powiecie żagańskim, w gminie Szprotawa, położona ok. 14 km na południe od miasta w Borach Dolnośląskich, nad rzeką Bóbr. Charakterystyczny punkt osadniczy na południowym krańcu woj. Lubuskiego.
Wzmiankowana źródłowo po raz pierwszy w 1406 roku.

W późnym średniowieczu mała osada kuźnicza sąsiadująca od północny z Lesznem Dolnym, a przez rzekę Bóbr z Sierakowem. Z racji bogactwa okolicznych terenów w rudę darniową żelaza, stała się wartościowym ośrodkiem metalurgicznym. Huta przestała funkcjonować dopiero w XIX wieku.
W 1520 roku wieś została zakupiona przez miasto Szprotawa.
Należała do komory szprotawskiej.

W roku 1840: 58 domów, 1 folwark, 442 mieszkańców (w tym 34 katolików).
Kościół ewang. i kat. w Lesznie Dolnym.
Wspólny cmentarz z Biernatowem.
Szkoła ewang. tylko dla miejscowych, 1 nauczyciel.
1 młyn wodny na 4 koła, tartak, palarnia, 2 gospody, 4 ławy lniarskie, 2 kramarzy, 5 rzemieślników.
Kopalnia rudy darniowej żelaza z wydajnością 2483 skrzyń po 7 szefli o wartości 3476 talarów.
Huta żelaza należąca do spółki akcyjnej w Nowej Soli.
800 owiec, 245 wołów.

Do tego ponadto należały:
- Domy na bagnach lub leśne Bruch- oder Forsthäuser, 2 chałupników.
- Domy hutnicze lub huty leszniańskie Hammerhäuser oder Oberleschner Eisenhütten: 2 wysokie piece, z których 1 jest czynny. Zakłady należą do komory szprotawskiej i od 1.07.1834 roku wydzierżawione na 10 lat dla Warmuth i Flemming.
- Kolonia leśnych domów Waldhäuser.

Na miejscu huty otwarto dużą fabrykę papieru i celulozy, która działała do 1945 roku, równorzędnie z tartakiem. W czasie jej funkcjonowania znacznie wzrosła liczba mieszkańców wsi i zabudowań. Po II WŚ na bazie dawnej fabryki utworzono zakład garbarski, jeden z największych pracodawców w okolicy. W latach 70/80-tych XX wieku wieś rozrosła się do formy małego miasteczka, rozważano nawet starania o prawa miejskie.

Do 1992 roku ważny kolejowy punkt przeładunkowy dla celów wojskowych (bocznica poligonowa). Ponadto bocznica do zakładów wydobywania piasku i żwiru.
Wieś od zawsze miała charakter przemysłowy.
Podczas II WŚ we wsi przebywali jeńcy radzieccy.
Nad Bobrem elektrownia wodna z atrakcyjnym widokowo sporych rozmiarów jazem.
Przy mostach kolejowych przez Bóbr oraz przy garbarni poniemieckie kioski wartownicze.
Na północ od wsi zabytkowe Wały Śląskie

Literatura:
Handke/Steller "Beschreibung der schlesischen Kreise Sagan und Sprottau" 1968